Wim Geurts

2021-3 Zwitserland (5)

Woensdag 8 september 2021. 
Km 141857. Weer: wolkjes en weinig zon. Langs de route van het Lago Maggiore 27º. Een stukje hoger in de bergen bij Ariolo 17º.

Als we pas om 13.15 vertrekken van onze mooie CP, is het achterste gedeelte van de plekken helemaal leeg. Degenen die er stonden zijn naar de voorste rij verhuisd. Typisch weer voor camperaars: niemand blijft lang op dezelfde plek staan.
Maar dan naar beneden via het zéér smalle kronkelige weggetje. Op enkele plekken niet meer dan 2-3 cm langs de tuinmuren van de bewoners aan beide kanten van de spiegels die bij ons niet inklapbaar zijn. Op zich geen enkel probleem, mits er niemand naar boven komt, want achteruit bergop terugzetten is niet te doen. Oplossing: Thea voorop met de (verbonden) telefoon in de hand en stijgend verkeer onderaan tegenhouden. Dat blijkt ook geen luxe maar uiterst nuttig te zijn. Omdat stijgend verkeer altijd voorrang heeft boven dalend verkeer waren wij afhankelijk geweest van de medewerking van de stijger. Die heeft nu netjes gewacht op ons. Alles goed afgelopen en wij rijden verder langs het Lago Maggiore. Na Locarno is de weg niks en dat blijft zo tot de stijging naar Ariolo begint, dan wordt het weer mooi. We hebben gekozen om niet de autobaan te nemen, maar de parallelweg. Een stuk voor Ariolo blijkt de keuze een gelukkige te zijn geweest: op de AB staat wegens werkzaamheden een gigantische file, terwijl wij lekker doortuffen naar onze overnachtingsplaats. 

foto 115-121-123-127-128-

In Ariolo wordt ook overal flink gewerkt aan de weg, maar alles loopt lekker door. Gewerkt wordt er ook rondom de parkeerplaats bij het dalstation van de kabelbaan, onze CP. Het is er ontzettend stoffig en er zijn ook nog lui die het leuk vinden om er met hoge snelheid eroverheen te vliegen. Wij lopen een stukje weg, even kijken wat er verder nog te zien is. En dat is o.a. een restaurant waar ze echte Zwitserse kaasfondue serveren met brood en in de schil gekookte aardappelen: érg lekker!

Donderdag 9 september 2021. 

‘Gelukkig’ heeft het ’s nachts best wel wat geregend. Het stoft niet meer en de camper is ook gewassen. Het weer ziet er niet te best uit. Veel donkere bewolking en de weerapp voorspelt ook al niet veel goeds. Maar alla, het regent niet en we zien onderweg wel wat er komt.
Tja, zien wat er komt geldt alleen voor het eerste deel. Als we een stuk richting Nufenenpas (met 2480 m de hoogste pas van Zwitserland) zijn, zien we bijna helemaal niets meer. Maximale zicht is 10 meter in de erg laaghangende bewolking. In een flits zien we een bord langs de weg en dan weten we dat we weer naar beneden gaan. Maar kort daarna worden we verwend met een gat in de wolken en hebben we zicht op een fantastisch mooi buitenaards landschap. En zo is het weer prima weer, de voorspellingen ten spijt. De planning van de route behelst dat we de Nufenen andersom nog eens rijden.

  • een koeienherder met koehond

foto 131-135-138-140

We gaan richting de Furka (de Furka-gletscher is de bron van de Rhone) maar buigen dan af naar de Grimselpas. e Furka komt later nog aan de beurt. Het vinden van een leuke CP is hier wat lastiger: er zijn er hier erg weinig en die lijken ook nog eens niks of zijn stikduur met een uitschieter van CHF 40,- en verplicht in het hotel eten. Oké, je krijgt er dan wel een badkamer bij. Om te gebruiken, niet om mee te nemen!

foto 144-148-151-155-162

Uiteindelijk kiezen we voor een plaats bij het Zwitsers Nationaal Openluchtmuseum in het Schwyzer Dütsch gedeelte en dat blijkt een goede keuze, zo vinden ook 3 anderen. We krijgen zelfs vlak voor onze neus wat straaljagers te zien die ongeveer op onze hoogte door het dal vliegen. Nogal apart.
Collega-camper in Schwyzer-Dütsch over Toby: der ist aber schon alt… Ja, 17 Jahre… Unser Schäferhind war 14 und wir heben den eingeschläfert letzten Mai… en dan komen de foto’s van de hond tevoorschijn op zijn telefoon van ’15 minuten bevor’. 

Vrijdag 10 september 2021. 
Km 142060. Het is 16º na wat regen vanmorgen. Het is ook bewolkt en de zon laat zich vandaag nauwelijks zien. Er is regen voorspeld. maar die blijft weg. Het is wel redelijk heiig.

We gaan over de Sustenpas. Het is er tamelijk rustig en de pas begint ook heel lief. Dat verandert naarmate we hoger komen, dan wordt het steeds ruiger. De weg is erg goed en zoals overal in de bergen een eldorado voor motorrijders. Die proberen allemaal zo snel mogelijk naar boven of naar benden te komen, in tegenstelling tot wat wij doen. 
Ook heel veel campers onderweg vandaag. Wat opvalt is dat er nog steeds weinig buitenlanders zijn. Een enkele Italiaan en wat Duitsers en dan heb je het wel gehad. De Zwitsers rijden veel met buscampers, heel typisch.
Boven de boomgrens op 1800 m is de omgeving stenig en toch is iedere pas weer anders, soms wat ronder, soms wat scherper. 

foto 166-167-170-173-176

Onderaan de Sustenpas buigen we rechtsaf naar Andermatt, maar daar zien we niet veel van omdat de weg grotendeels ondertunneld langs de stad loopt. We hebben ook niet het idee wat gemist te hebben. Vervolgens gaat het weer rechtsaf  en trekken we over de Furkapas. De weg eroverheen is op heel veel plaatsen erg smal en het is er ook flink druk. Gelukkig gaan wij bergop en hebben dus voorrang, maar ook wij moeten vaak stoppen om anderen voorbij te laten. Dat heet hier ook een ‘gentleman’s agreement’ ofwel heb respect voor de ander. En dat lukt ook altijd, we hebben nog geen scheve gezichten gezien. We overnachten bovenop de Furka op dik 2400 m maar daarvoor kijken we nog even naar de Furka-gletsjer die de bron van de Rhone is.

foto 190-192-194-200

Als we op de CP staan zien we regelmatig dat fietsers die de berg bedwongen hebben opgehaald worden met de auto. Eigenlijk jammer toch? Bergaf hoef je niets meer te doen, maar ja, misschien wel té gevaarlijk.

foto 201

Zaterdag 11 september 2021. 
Km 142160. Het is 6º na regen vannacht. Nog steeds wat bewolkt, maar er zitten al blauwe plekken in de lucht. Als we wegrijden schijnt de zon al en die blijft de hele dag. Temperatuur loopt op tot 25º en is boven op de Gotthard weer een stuk lager.

Veel te vertellen is er niet. We dalen de Furka af en deze kant is qua weg en ook qua breedte een stuk beter dan de andere kant. Het aantal motoren dat over de pas rijdt is ontelbaar. Zo ongeveer alles op 2 wielen is hier te bezichtigen. Daarbij komen ook nogal wat sportwagens, vooral Porsches en bij voorkeur in cabrio-uitvoering.
Zoals gepland slaan we onder aan de Furka weer links af en een stukje verder kiezen we voor de Nufenenpas, die we een paar dagen geleden in dichte mist gedaan hebben. Nu schijnt volop de zon en constateren we dat dit inderdaad wel de mooiste is.

foto 202-210

foto 218-220-221-222-229-230

Als we de Furka achter ons laten duurt het maar even voordat het weer omhoog gaat de St. Gotthardpas op. Het eerste stukje vanuit Ariolo is nog het oudste gedeelte, als je tenminste niet de autobaan neemt. De weg is grotendeels nog voorzien van basaltklinkertjes totdat het oude stuk overgaat in het nieuwere deel. Vanaf daar kun je met de vingers in de neus de pas op. We arriveren rond half drie. En dat het gemakkelijk is om de pas op te komen blijkt uiteindelijk tegen de avond als er op de P-plaatsen van de pas tientallen campers in alle maten en uitvoeringen staan. Zoveel hebben we er nog nooit op een pas gezien. Overnachting op 2108 m.

  • zicht op Ariolo

foto 238-240

Zondag 12 september 2021. 
Km 142237. Het is 6º, maar wel ZONdag.

Het is erg druk op de Gotthard, zowel met campers als met auto’s en motoren. En dat is goed te merken als we afdalen. Niet het eerste stukje: daar rijden we toevallig de echte oude pas over de basalt-keitjes en niet de ‘watjes-afdaling’. Want dat moet gezegd, de meeste passen zijn over het algemeen niet meer als vroeger. Ze zijn een stuk minder gevaarlijk en veel toegankelijker. Maar dat mag de pret niet drukken: de uitzichten zijn en blijven fenomenaal. 

foto 243-244 / 245-248

Onderaan zijn we weer in Andermatt en daar buigen we af naar de lieve Oberalppas. Wel 2044 m, maar niet zo ruig. Veelal glooiend en mooi groen. Aan de andere kant is het nog een klein stukje naar de CP in Breil / Brigels aan een heel klein meertje bij het dalstation van de stoeltjeslift. We rijden door het Reto-Romaanse deel van Zwitserland en gelukkig staan er ook Duitse teksten bij. Van de eigen taal hier begrijp je helemaal niets.
Naast de CP is ruimte gereserveerd voor Circus Maramber dat hier komende week staat en aan de opbouw bezig is.
Ter info enig idee van de prijzen hier: stoeltjeslift voor senioren CHF 20,- In het restaurant CHF 10,50 voor een kop soep en vanaf CHF 20,- voor een pizza. Wij hebben gewoon onze eigen curryworst met gebakken patatjes.

foto 250-254-257-259-262?

Maandag 13 september 2021. 
Km 142306. Het zonnetje blijft ons gezelschap houden.

Met dank aan de Zwitserse buurman waarvandaan we de stroom mochten doorlussen. Scheelt gas en alles is weer opgeladen. Voor we vertrekken wordt alle grijs water gelost en het schoon weer aangevuld zodat we daar ook geen omkijken meer naar hebben voorlopig.

foto 265-267

We rijden een stukje terug naar Disentis/Mustér en daar gaan we links de Passo del Lucomagno ofwel de Lukamanierpas op. Het hoogste punt (1914 m) ligt op ⅓ van de weg tot Biasca van totaal 62 km. Stijging en daling gaan heel geleidelijk. Het is er ook nog niet druk en de weg is behoorlijk breed, zodat we hier een nogal ‘luie’ pas hebben. Het gebied waar we zitten is weer drietalig: Duits, Italiaans en Reto-Romaans. De huizen zijn ‘wat beter verzorgde‘ Italiaanse stijl.

foto 273-276-277-280

Bij Biasca zondigen we tegen een van onze eigen uitgangspunten: in principe alleen autobaan op de heen- en terugreis. Maar de weg van Biasca tot Bellinzona (waar het op 270 m hoogte 28º is) is absoluut niet spannend en dat geldt ook voor het eerste stukje naar de San Bernardino, de Grote Sint Bernard. Na 17 km bij Lostallo gaan we de autobaan af en nemen de oude weg naar boven. Die komt op geen moment meer samen met de nieuwe weg die door de tunnel van 6,6 km gaat. Maar ja, keuze tussen fantastische, soms surrealistische landschappen of opgesloten zitten in een tunnel, is geen echte keuze vinden wij. Zie de foto’s. Boven is het toch een kleine 20º met een licht aangenaam briesje.
Wij overnachten bij het bord San Bernardino 2066 m.

2021-3 Zwitserland (6)

Dinsdag 14 september 2021. 
Km 142462. Warm genoeg, maar de zon is een beetje verstopt achter een meestal ietsje te dik wolkendek.

We waren niet alleen, er stonden nog 6 collega’s vannacht hier bovenop de Grote Sint Bernard. Ondanks dat de CP aan de weg ligt was het erg stil, maar wat wil je ook. Er gaat toch niemand ’s nachts de pas op of af? Om 8 uur kwamen de eerste motoren boven aan.
Wij gaan naar beneden en dan blijkt de ouwe Bernard een heel verraderlijke pas. Heel veel smalle stukken waar je niet kunt passeren, veel steile stukjes en heel veel heel scherpe haarspeldbochten. Maar dat maakt het eigenlijk alleen maar leuk, vooral omdat het uitzicht na iedere bocht weer anders is.

  • onderin waar de tunnel begin of eindigt

foto 305-306

Wij volgen de weg naar Splügen. Het eerste stuk loopt pal naast de nieuwe A13, maar die neemt meestal zoveel plaats in dat er nauwelijks ruimte voor ons, laat staan een fietser of tegenligger, over blijft. Dat blijft ook zo als we een klein stukje doorrijden bij Splügen de Roffla Schlucht in. Mooi.

  • koffiepauze

foto 308-312

Omdraaien en dan bij Splügen de Splügenpas op. En dat is de tot nu toe ‘overtreffende trap’. Prima wegdek maar erg smal zonder beveiligingen langs de zeer steile afgronden. Het woord ‘haarspeldbocht’ kan hier uitgevonden zijn want ze zijn allemaal minstens 350º. Hoeveel het er bergop zijn weten we niet, maar bergaf zij  het er 51. Precies boven op 2113 m is de grens tussen Zwitserland en Italië. Geen controle te zien natuurlijk, ondanks dat de zon volop schijnt. Maar de wind is er wel fris.

foto 318-321-322-324-325-327

Wij gaan naar onze overnachtingsplek in Chiavenna en zoeken de dichtstbijzijnde pizzeria op. Als je daar de prijs ziet word je wel een beetje blijer dan in Zwitserland. Waar ze prijzen daar beginnen bij CHF 20,- (ook bijna 20 euro), eindigen ze hier bij € 9,-. Onze Zwitserse camperburen lachen zich hier kapot want ook zij vinden de prijzen thuis verschrikkelijk hoog.
Omdat we de uit-knop van die mevrouw nog niet gevonden hebben, horen we ook nog dat de camping in St.Moritz zeker CHF 50,- kost en haar tip is dus om naar Saas-Fe te gaan. De camping kost hetzelfde maar daar zijn alle bergbanen bij inbegrepen. Stiekem lachje daarbij: dan kun je voor hetzelfde geld zeker 3 kabelbanen doen en nog wat en zo.

Woensdag 15 september 2021. 
Omdat we maar zo’n 300 m hoog zitten is het ’s morgens al gelijk 20º. De rest van vandaag wel/niet regen. In de hoogte soms weinig zicht vanwege de laaghangende bewolking.

De temperatuur is goed, maar dat de accu leeg is is minder. Gisteravond te veel stroom verbruikt en vannacht de omvormer aan gelaten om de laptop op te laden. Bovendien staan we gedeeltelijk onder een boom en ’s morgens is er geen zon, dus het zonnepaneel doet ook bijna niets. Snel verholpen door de motor even te laten lopen. We rijden langs de V+E en zijn aldus weer helemaal bij. En dat allemaal gratis.

  • links en rechts Chiavenna

foto 337

Eerst een klein stukje omrijden om LPG en diesel te tanken en dan gaat het weer de grens over naar Zwitserland, de Malojapas op 1815 m. De Molajapas is volgens ons de pas met de meeste haarspeldbochten op de kortste afstand.
Die hoogte van 1800 meter blijft een behoorlijk aantal kilometers als we langs de Silvaplanersee naar St. Moritz rijden. Boven is de temperatuur gezakt naar 9º. Precies andersom als eerdere dagen waar het ’s morgens kouder dan ’s middags was. 
Het is een beetje vreemde omgeving: geen hoogvlakte waardoor we rijden en ook geen hooggelegen dal. Boomloos met hele grote meren en een paar zeer toeristische dorpen met gigantische hotels.

  • als boom kun je ook dwars groeien
  • …. sinister ….

foto 339-341-342-345-348

In St. Moritz slaan we af naar de Berninapas (2323 m) en gaan zowel naar boven als naar beneden bijna gelijk op met de beroemde Bernina-expres. Jammer dat de trein door de hoofdstraat van een van de dorpen aan kwam rijden, maar omdat die net om de bocht aankwam we hem niet tijdig genoeg zagen om de video aan te zetten.Onder aangekomen zijn we weer in Italië. Een klein stukje voorbij Tirano in Lovero vinden we een prima CP voor een aangenaam prijsje van € 8,- all-in, waardoor de totale overnachtingskosten tot en met nu € 100,- precies zijn. 

  • nu zijn wij de Bernina-express

foto 353-358-364-370

Donderdag 16 september 2021. 
Km 142695. Temperatuur is goed, maar de nattigheid is minder.

Vannacht regen, regen, regen. Vanaf gisteravond 8 uur en ’s morgens nog steeds. We besluiten te wachten met verder rijden totdat het (bijna) droog is en dat is pas na de middag. Je ziet nu als je iets hoger komt sowieso niets omdat je dwars door de regenwolken rijdt.
We hebben wel een lekkage rechts voorin, behoorlijk zelfs. Gelukkig zit het bed achterin, dat blijft droog. Al doende komen we er achter dat we de camper het beste voor wat lager kunnen zetten zodat de schade zoveel mogelijk beperkt blijft. Eerste prioriteit als we thuis zijn. Langzaam houdt ook de regen op en soms vallen er zelfs gaatjes in de wolken waardoor je net kunt zien waar je bent. 
Achter ons rijdt de hele tijd een Belg en als we boven stoppen komt hij naast ons staan. ‘Poeh poeh, want ben ik blij dat jullie voorop reden. Jullie hebben ons in het kielzog meegenomen want onze diesel is bijna op.’  Zo doe je een goed werk zonder het eigenlijk te weten 🙂
Zoals altijd hebben we een idee van de route en hoelang je erover doet, maar waar je geen rekening mee kunt houden is dat tijdens de afdaling van de Stelvio een ongeluk gebeurd is en 2 tegemoetkomende ambulances alles blokkeren. Gelukkig lijkt het allemaal qua schade mee te vallen en drie kwartier stil staan is ook te overzien. 

  • ongeluk
  • appelgebied hier

foto 373-374-376-377-378

Aan de andere kant van de Stelvio komen we door Schluderns en zoeken daarna de CP in Glurns (Glorenze in het Italiaans), nog net Italië. Die is op de parkeerplaats bij de kerk, maar voordat je daar bent moet je de stadspoort van 2,8 m hoog door. Jammer dan, dat gaat niet. Omrijden naar de andere kant van het dop, hemelsbreed een paar honderd meter. Het omrijden is echter meer dan 6 km over een landweg van precies camperbreedte en pas dan zien we dat de plek ongeschikt is. Je komt er met de camper nauwelijks op, plaatsen te klein en er staat nog nèt niet dat overnachten verboden is. Het hele stuk terug en naar een CP vòòr de camping ergens. Daar blijkt alles vol te staan. Weer een stuk terug naar een andere camping maar dan moeten we weer door die poort of omrijden. Nee, dus. We hebben toch ergens een paar campers op een parkeerplaats gezien bij de sportvelden? Op goed geluk terug richting de stadspoort en ja hoor. We gooien € 1,50 in de parkeerautomaat, voldoende tot de volgende dag 9.50 uur en dan blijkt ook nog eens de automaat kapot: wel inslikken, maar geen ticket geven. Het is wel allemaal goed gekomen.

Vrijdag 17 september 2021. 
Km 142800. Zon!! en gelijk 18º als we wakker worden.

Nu moeten we weer die stadspoort door…. en dus maar weer die omleiding rijden voordat we terug Zwitserland in gaan. Direct over de grens komen we bij Klooster Müstair, Unesco werelderfgoed. Heel oud, maar niet erg bijzonder vinden wij. Door naar Zernez over de Ofenpas (2149 m). 

foto 385-387-393

foto 399-401-404

Een stukje na Zernez gaan we rechtsaf de Albulapas (2315 m) op Daar bovenop ligt de CP waar we willen blijven, maar dat gaat ff niet door. Pal naast de weg, nauwelijks plaats, hartstikke scheef, veel losse rotsen. Nou, dan maar verder waarbij het probleem is dat we in een dun gezaaid CP-gebied zitten. 

foto 412-414-421-422-426-434

In Filisur is een ACSI-camping en die doen we aan. Normaal een bedrag van max € 20,- exkl. toeristenbelasting. Maar, zo zegt die man, daar doen we niet meer aan en de prijs is CHF 45,- inkl. stroom. We hebben vriendelijk bedankt en zijn in Tiefencastel terecht gekomen. Fantastische camping met aardige mensen voor 25 euro of CHF. Iedereen rekent hier 1:1.
Voordat de camper goed en wel op de plaats staat hebben we al kennis gemaakt met enkele mensen die er al staan en zijn we al een half uur verder. Vooral de Duitse buren, een wijnboer met echtgenote uit Oberhausen aan de Nahr (ligt een stukje oostelijk van Trier), komen niet uitverteld.34

Zaterdag 18 september 2021. 
Km 142925.  Prachtig weer om een dan niks te doen.

Hij, van de Duitse buren, heeft vandaag 110 km gefietst en zij (van 73), iets minder. Petje af, vooral omdat daarna genoeg adem over was om heel veel te vertellen.
Wij zijn even naar beneden naar het dorp gelopen. Kippetje. Terug niet. De dunnere lucht is toch wel een probleem af en toe. We zitten nog steeds op 900 m hoogte hier.

  • onze camping

foto 440-443-447

2021-3 Zwitserland (7)

Zondag 19 september 2021. 
Km 142925. Het begint redelijk: tot Davos houden we het droog. Dan is de wereld weer dichtgewolkt bij weinig graden en ook nog regen.

Vanuit Tiefencastel vertrekken we dus naar Davos en dan verder naar Landquart. Alle dorpen die we doorkomen heten Davos-…., waarschijnlijk met de bedoeling om alle hotels, campings enz. in Davos te laten liggen. De stad Davos zelf stelt absoluut niks voor, is ook zeker niet mooi. Als je hier niet moet zijn, kun je beter wegblijven.
Onderweg zien we een bord staan met verwijzing naar de Salginatobelbrücke. Als we geweten hadden hoe ver dat was over een smal weggetje hadden we het waarschijnlijk niet gedaan. De weg was op zich wel mooi, maar de brug is niet bijzonder, ondanks dat het Weltmonument is. Misschien toch omdat ze in 1930 gebouwd is?

foto 455

Gauw verder dus, door de regen, naar de CP in Vaduz (Liechtenstein) en dan wordt het ook wat droger. De CP ligt bij het stadion en pal aan de dijk langs de Rijn. Die is hier nog maar een brede stenige beek.

  • de Rijn
  • het kasteel van Liechtenstein

foto 460-464

Maandag 20 september 2021.
Km 143040 De voorspellingen zijn nogal somber: regen. Gelukkig valt het in werkelijkheid mee.

Het is wel een donkere dag op een enkele dappere poging van de zon na. Maar die mogen geen naam hebben. Gelukkig is het wel de hele dag droog. Pas als we op de CP in Glarus, vlak voor de Klausenpas, staan begint het weer wat te druppelen.

  • de Walensee

foto 469

En dan heb je weer zowat. Betalen moet je hier via de app Twint. Die kent twee versies: prepaid en gekoppeld aan een creditcard. Niets aan de hand zou je zeggen. Totdat je die koppeling probeert te maken en dat alleen blijkt te kunnen met een Zwitsers telefoonnummer. Helaas dat tientje niet kunnen betalen dus.
Maar dan verschijnt een juffrouw van de gemeente. Die gauw vragen en dan blijkt dat zij niet weet dat het met Twint niet werkt. Maar met e-banking (zij geeft het banknummer), gewoon overschrijven dus, werkt het wel. Eind goed, al goed.

Dinsdag 21 september 2021. 
Km 143198.  Het begint bewolkt, maar er zijn al blauwe plekjes te zien. In de loop van de dag volop zon totdat het eind van de middag weer wat dicht trekt. Aangenaam temperatuurtje, dus niet al te warm.

De CP ligt naast het station en zo ongeveer tegen de rails aan. Geen afscheiding naar de voorbijkomende treinen. We staan met een stuk of vijf campers hier en onze buren, een jong stel uit Dld., vertelden ’s morgens dat ze de treinen ’s nachts goed gehoord hadden. Wij dus niet. Wel ’s morgens om 6 uur gedurende 2 minuten de dol geworden kerkklokken op 10 meter afstand. waarom die luidden zal een raadsel blijven. Net zo goed als gisteravond om 18.20 u toen hetzelfde gebeurde.

foto 481-482-479

Wat gisteren op ons niveau gevallen is als regen, was boven in de bergen sneeuw. Het ziet er behoorlijk wittig uit daarboven. En dat levert dan weer mooie plaatjes op. 
De erg hobbelige route gaat over de Klausenpas en dat is in principe geen doorgaande weg. Gevolg is dat er weinig verkeer overheen gaat buiten die er moeten zijn. Vooral veeboeren die het vee naar het dal halen zijn aan het werk.

foto 493-502

Alle mensen die er dus niet overheen gaan missen nu een geweldige omgeving. Prachtig is het hier, zeker een van de mooiste die we gereden hebben. Je mag er met maximaal 2,30 m breedte op en dat is op langere stukken ook zeer terecht. 
Als de weg weer naar beneden gaat rij je kilometers rechts langs de berg en links naast een honderden meters diep ravijn met een bijna loodrechte wand omlaag, natuurlijk zonder enige beveiliging. Waarschijnlijk onder het motto ‘dan let je maar goed op’. 
Ook kun je je hier goed de gigantische krachten voorstellen die ervoor gezorgd hebben dat er bergen ontstonden. In de loodrechte wanden zie je soms de horizontale aardlagen die duizenden meters omhoog geduwd zijn.

foto 490-496-499-503-506-517-521

Op de pas een helikopter aan het werk. Die haalde ergens bovenin de stammen op en dropte die dan op de verzamelplaats. Iedere keer als die aan kwam vliegen mocht het verkeer niet doorrijden en ontstond er een ‘file’ van 1 of 2 auto’s. 🙂

  • de helikopter

foto 491

Aan het einde van de pasroute ligt Bürglen, Heimatort van Wilhelm Tell, de bekende boogschutter-die-appel-van-het-hoofd-van-zijn-zoon-schoot. Zijn standbeeld was voorbij voordat we het echt gezien hadden en stoppen is overal bijna niet mogelijk.
We komen dan een stuk langs de Urner See, een arm van de Vierwaldstätter See en in Brunnen is een P-plaats voor CHF 5,-/dag. Daar planten we ons neer en pakken de fiets om naar het dorp te gaan. Snel gezien hoor, want weinig loos.

foto 528-533

Woensdag 22 september 2021. 
Km 143209. Het is 12º en behoorlijk bewolkt. Beetje vreemde wolken, je ziet ze laag hangen en toch is het zwaar heiig. En nog gekker, je hebt het idee dat de zon er ook nog een beetje doorheen piept. In de loop van de dag meer zon en aangename temperaturen.

Het is dus zeker geen echt fotoweer al de tijd die we langs de Vierwaldstätter See rijden. Op de weg is het best mooi en als je naar het water kijkt, krijg je zo’n donkere blik terug.
De route vandaag gaat vanuit Brunnen noordwaarts met een grote boog door de bergen over Oberägeri naar Küssnacht, Zug en dan weer naar het zuiden naar Luzern en verder over de 4 naar de CP in Giswil.
De plaatsen waar we doorheen komen zijn niet bijzonder. Veel moderne bouw, ook in Luzern. Wat ook opvalt is het grote aantal hele grote bouwprojecten. Niet alleen vandaag, maar überhaupt overal. Oké, verder niets te vertellen behalve dat we ’s avonds in Giswil staan op de waarschijnlijk minste camperplaats ooit. Zeer van deze vakantie. Maar we hadden geen keuze in dit dunbezette gebied. Een juffrouw die we vragen of we niet op een andere plek kunnen staan vertelt dat er een aantal plaatsen waren hier, maar die zijn vorige zomer vanwege de corona allemaal gesloten.

  • Vierwaldstättersee
  • Giswil

Toch nog een paar fotootjes: 537-543-551-553

Morgen gaat het naar Duitsland.

Donderdag 23 september 2021. 
Het is 12º en er hangen wat wolkjes, maar….

De CP in Giswil was gratis en eigenlijk de enige mogelijkheid in de buurt, maar wel de slechtste van deze hele reis. Toch waren we in gezelschap van 4 collega’s die samen met ons hebben mogen genieten van per kwartier respectievelijk 2, 4, 6 en 8 bimmels en bij die 8 ook nog eens het urengetal. Dat waren om 12 uur dus 20 keer klokgeklepel. Gedurende de nacht geen verkeer, maar de nacht was hier wel kort.
Dus ’s morgens op tijd wakker en dan rijden we de Panoramastrasse op naar de Glaubenbüelenpas van 1611 m., de laatste van deze reis. Die weg begint direct bij de CP en is uitgevoerd als single-track-road, zowel naar boven als aan de andere kant naar beneden. Vrachtwagens en bussen mogen vanaf deze kant alleen op de oneven uren naar boven.
Er hangen wat wolkjes, maar…. als we een stukje naar boven zijn, zitten we boven de wolken en is het de rest van de dag strak blauw bij een dikke 20º. Ook weer een mooie pas en nogal avontuurlijk ook omdat die zo smal is en er toch ook tegenverkeer is. Soms gaat dat passeren gemakkelijk, soms is het terugzetten of wachten op het terugzetten van de tegenligger.
Allemaal goed gekomen.., tenminste totdat we een kilometer of 15 voor de Duitse grens ineens een knal horen van de ontploffende rechter voorband. Enfin, lang verhaal kort: verzekering bellen, mannetje komen, reserveband erop en na een dik uur verder rijden. Alles bij elkaar toch en paar uur vertraging omdat we ook nog eens in het erg drukke werkverkeer terecht komen. We vinden een hele mooie, rustige CP net over de grens in Duitsland in Lauchringen. Dat waren voor vandaag weer meer dan genoeg belevenissen.

  • Ik ben een Zwitserse koe en dit is mijn land en jullie wachten maar tot ik weg ben. Zo.

foto 554-558-564-569

Vrijdag 24 september 2021. 
Km 143505. Het is 12º en de wereld is klein.

Maar die kleine wereld is maar heel even klein. Als we wat kilometers weg zijn, zijn we het mistgebied voorbij en hebben we de rest van de dag een helemaal blauwe hemel met het bijbehorende zonnetje.
De beheerder die de centjes (€ 8,-) op kwam halen gisteravond was een heel vriendelijke man. Hele tijd mee staan te kletsen. Over wat je allemaal zou kunnen doen hier vanuit deze camperplaats. Daar kun je gemakkelijk 14 dagen mee vullen, aldus zijn verhaal. Dat klopt ook wel, want je zit hier vlakbij Zwitserland en met de trein zijn een aantal steden daar gemakkelijk bereikbaar en dan met de fiets terug, volgens hem. Een paar kilometer verder noordwaarts zit je al in het Schwarzwald enz. enz.
Wij vertellen hem dat we een paar weken in Zwitserland geweest zijn, waarop hij concludeerde dat wij dan wel rijk moeten zijn gezien de prijzen daar. Maar, als je goed oplet kan de duurte ietsje beperkt blijven. Voorbeeld: aan overnachtingskosten zijn we de afgelopen dik 4 weken gemiddeld ietsje meer dan € 5,- per nacht kwijt. We hebben het nu even niet over de boodschappen en de brandstof. Uit eten hebben we maar een enkele keer gedaan want dat is excessief duur. Nog een laatste voorbeeld: Wienerli met Pommes CHF 14,50. Dan heb je dus 2 knak met wat friet.

We gaan op weg naar huis. Saaie dag want we moeten dik 600 km en die gaan al grotendeels over de autobaan. Geen foto’s ofschoon we wel door mooie landschappen, zoals het Schwarzwald, rijden. ’s Avonds stoppen we in Alzey en hebben we er ongeveer 350 km op zitten na de nodige opstoppingen overleefd te hebben. Morgen de rest, dat zijn er nog 275 en hebben we in totaal nét geen 4100 km gereisd.

En als alles goed gaat was dit het laatste verslag.

Tot slot. Is Zwitserland duur? Kloppen de verhalen? Ja, volmondig ja. Van de andere kant heb je het zelf ook wel wat in de hand, tenminste als je zoals wij met de camper onderweg bent.

  • Boodschappen doen moet gebeuren, maar iets meer van thuis meenemen als anders of even de grens over naar Frankrijk, Italië of Oostenrijk als dat mogelijk is. Tanken moet en is duur, maar net zo duur als in Italië en 25-30 cent duurder dan in Duitsland
  • Tol oftewel het toegangsticket is niet weinig, maar alles bij elkaar minder dan Frankrijk. Gezien de moeilijke wegenbouw met vele bruggen en tunnels is dat ook nog eens te rechtvaardigen.
  • Parkeren in alle vormen en op alle plekken is gewoon te duur. Zelfs op ‘wandelparkeerplaatsen’ ergens in nergens moet je betalen. Net als camperplaatsen die meestal véél te duur zijn voor het gebodene en gemiddeld dubbel zo veel kosten als in de rest van Europa.
  • Betalen via de QR-code van Twint (op een aantal plaatsen ‘mogelijk’) is op zich al niet toeristenvriendelijk (Twint is alleen in Zwitserland, 2 verschillende apps mogelijk), maar als het dan ook nog niet werkt… Waarom doet men hier zoiets? Waarom wordt het niet getest?
  • Er is overal 4G-dekking en meestal prima. Maar Zwitserland is geen EU-land en dat betekent dat bijv. Ziggo niet te vangen is hier, zelfs niet via een VPN.
  • “Gewone’ toeristen worden naar ons idee gedoogd. Overdreven natuurlijk, maar afgezet tegen de ontvangst van internationale bobo’s uit politiek en bankwezen zou je dat wel gaan denken.

Conclusie die we al enkele dagen voordat we thuis maakten: prachtig land, maar we gaan er ‘nooit’ meer naartoe. De redenen: veel te duur, een gevoel van overal gecontroleerd worden (terwijl we nergens gecontroleerd zijn).

Maar de échte conclusie: het is een schitterend land en wij hebben een prachtige rondreis gemaakt.

Tot weer eens een volgende keer.

2021-3 Zwitserland (einde)

En dit was ongeveer de route, de plaatsen kloppen, de wegen soms niet helemaal maar dat mag de pret niet drukken.

De laatste dag, zaterdag 25 september, verliep toch weer enigzins anders dan gepland. Omdat het niet zo erg druk was en ook niet helemaal duidelijk of de A61 nog helemaal dicht zou zijn én de ervaring dat àls die dicht was dat het dan erg druk op de A3 was, deed ons besluiten toch de A61 te kiezen. Daar was eigenlijk ook niets mis mee, ware het niet dat pal voor de eerste afsluiting (vanwege de wateroverlast enige weken geleden) een ongeluk gebeurd was waardoor er 6 km file stond. Daarna werd het alleen maar erger en kozen we ervoor om binnendoor te gaan. Dat ging verder prima, maar kost wat meer tijd. Toch waren we tegen 15.30 uur thuis en hadden we een dik uur later de camper weer leeg. Chinees halen (al die tijd niet gehad) en einde verhaal.

Plannen voor volgend jaar zijn er en nu is het afwachten of die dan door kunnen gaan.

Nog even een samenvatting van cols en zo:
1. Col de la Faucielle 1323 m
2. Col de la Croix 1780 m
3. Les Diablerets 1170 m
4. Lac Retaud 1726 m.
5. Col du Pillon 1546 m
6. Col des Mosses 1144 m
7. Glacier du Moiry 2400 m
8. Crans Montana 1495 m
9. Waterval Cassata del Toce
10. Nufenenpas 2480m (2 keer)
11. Grimselpas 2165 m
12. Furka 2431 m
13. Sustenpas 2224 m
14. Gothardpas
15. Oberalppas 2044 m
16. Passo del Lucomagna 1914 m.

2021-2 Een flauw idee waarnaartoe (1)

Corona toch? Kunnen we? Welke regels gelden er? Tig sites met verschillende uitleggen. Geldt het vaccinatiebewijs nu wel of niet? En waar geldt dat dan?

We gaan gewoon zondag 13 juni 2021 en dan komt hier het verhaal waarnaartoe, want dat weten we nog niet echt. Wel een beetje natuurlijk: we gaan naar het noorden en eindigen waarschijnlijk in het zuiden. Dat zuiden kan Duitsland zijn of Oostenrijk of Zwitserland of…

2021-2 Een flauw idee waarnaartoe (2)

Zondag 13 juni 2021. Het is warm, 25º met veel zon. Start 136206 km.

We hebben zaterdag het grootste deel al ingeladen in de camper en vertrekken rond half twaalf.
Eerste stop Belfeld, even dag zeggen tegen kinderen en kleinkinderen. In Venlo waren we gisteren al. Tegen half twee gaan we op weg en dan moeten we even vertellen waar ‘een flauw idee’ voor staat: dat is net iets meer dan géén flauw idee. We willen dus ‘das grüne Band’ gaan volgen. Dat is de oude oost/west duitse grens. Maar we weten eigenlijk nog niet of het in verband met de corona-perikelen wel allemaal kan en dus hebben we ook niets aan voorbereiding gedaan. We zien het wel.
Planning voor vandaag is in ieder geval ‘als we maar alvast Nijmegen voorbij zijn, is het goed’. En dan hebben ze speciaal voor ons de A73 afgesloten en moeten we via Wanssum verder naar het noorden. Bij de koffiestop zien we op Polarsteps dat Betty (oud-collega) en Bert (wonen in Tilburg) op camperplaats Bos en Heide in Nieuw-Bergen staan. Nou ja, waarom niet? Dus zitten we even later samen aan de koffie verhalen uit te wisselen van allerhande reizen. ’s Avonds zitten we nog lang buiten en zien niet de Tatort van de zondagavond. Dat kan ook gewoon.

foto 99-100

  • wat een snor hè

Maandag 14 juni 2021. Het blijft warm.

We pakken om 11 uur de fiets en gaan kijken bij Airport Niederrhein In Weeze. Daar is verder weinig activiteit, maar het is wel een prachtige fietstocht over de Berger Heide en terug langs het Leukermeer. De plek van vele herinneringen uit de tijd toen we hier in het voorjaarsseizoen stonden. We komen ook nog langs ‘de Schaapskooi’ waar we ooit nog eens bij een concert van Klassiek op Locatie waren.
Een lekkere lunch met brood, salade en kip piri-piri bij bezoekerscentrum de Sluis maakt de tocht compleet. De rest van de middag vullen we samen met Betty en Bert de verhalen van gisteren verder aan.
Op de CP verkopen ze heel lekkere aardbeien die ’s avonds van de boterhammen gebakjes maken.

foto 104-105-108-11

  • Berger Heide
  • De oude sluis. Van de 22.500 zandboten hebben we er toen een aantal gezien.

Dinsdag 15 juni 2021. Het is een paar graden minder en een héél klein beetje bewolkt.

Deze derde dag gaan we het proberen: kunnen we in Duitsland op een camperplaats terecht zonder al te veel problemen? In Kleve-stad kijken we bij de grootste in de buurt waar de mevrouw van de receptie zegt dat, als we ingeënt zijn en de papieren bij ons hebben is er geen probleem. Oké, dat weten we dan en we gaan nog een klein stukje verder naar Kleve-Keeken, de CP aan de Willisee. Prachtig om de hele middag naar het water met de waterlelies zitten te kijken, boekje lezen enz.
Ook hier geen probleem met corona. Er staat al een enkele Nederlandse camper.
Nu hebben we al 107 km gereden, maar nog steeds Nijmegen niet voorbij. Morgen is weer een dag.

foto 115-116-119-120

  • een pioenrozenkwekerij
  • Willisee

2021-2 Een flauw idee waarnaartoe (3)

Woensdag 16 juni 2021. Heet, heet! >30º

Het is wel mooi bij de vijver die Willisee heet zodat we pas na de middag vertrekken naar Zwillbrock. Ook weer een plekje nét over de grens in Duitsland. Even op de fiets rondkijken maar het is gewoon veel te warm om iets te doen.

Donderdag 17 juni 2021. Vandaag heter: 34º.

De flamingo’s die hier vlakbij op een eiland moeten zitten zijn ook op vakantie. In plaats daarvan zitten er héél veel meeuwen. Dus dan maar koffie drinken en dan vertrekken. Dan komen ineens Betty en Bert weer aanrijden, dus even bijkletsen en dan vertrekken wij naar Bad Bentheim. We kijken even bij de CP bij de molen op de berg. Op zich een aardig plekje, maar ver van het stadje en dat willen we nog wel even zien. Even later staan we op de CP in de stad aan de voet van het kasteel. Fiets eruit en, poeh poeh, naar boven… en dan smaakt een ijsje wel erg goed.
Als het etenstijd is en we een frietje currywurst willen scoren is de conclusie: hebben we eindelijk fatsoenlijk 4G netwerk, is er in de hele stad geen frietkraam te vinden. 🙁

foto 124

Vrijdag 18 juni 2021. Het is ietsje minder heet, de dag begint met 25º

We rijden naar een CP in Laar, ziet er in de app wel leuk uit. Terplaatse is een bruiloft aan de gang met een medewerkster van een thuiszorg-organisatie getuige de rij Golfjes waaruit collega’s tevoorschijn komen. Wij pakken de fiets voor een korte verkenning van de omgeving. Op de CP is het sowieso te heet om te blijven zitten. Maar er is niets, maar dan ook niets in de omgeving dat de moeite waard is, behalve een mooie foto van ons plekje. De Vechte ligt hier wel mooi in het landschap.

foto 129

  • de Vechte
  • de veerman aan het werk

foto 130-131

‘s Middags besluiten we alsnog naar Meppen te gaan waar bij het zwembad een CP is met verzorging.

Zaterdag 19 juni 2021. Vandaag niet warmer dan 26º

Het centrum van Meppen is beloopbaar en naar blijkt best gezellig. Niet oud maar het ziet er toch leuk uit. Terrasjes en er is markt.

foto 5028-31-32-33

Na de middag de fiets op en een toertje gemaakt in de omgeving. Een langere fietstocht meerdere kilometers langs het schnurstracksgerade Ems-kanaal. Met wind op kop, maar gelukkig heel zwakjes.

foto 136

Zitten we ergens in een gehuchtje tegenover de kerk op een mooi terras koffie te drinken, komen er vanuit alle richtingen auto’s aanrijden. Ook fietsers en voetgangers melden zich. Iedereen heeft een dik boek onder de arm en verdwijnt in de kerk. En ja hoor, klokslag half vijf begint de gemeente te zingen. Vreemd om op te merken dat er op een zaterdagmiddag zoveel mensen de moeite nemen om hun dagelijkse zaken te laten voor wat ze zijn om in de kerk samen te komen. Oké, het overgrote deel is grijs, maar dan toch.

’s Avonds staan er 9 legale en 8 illegale campers op de plek. Naast ons een heel oude camper, bemand met een volledig getatoeëerd figuur met echtgenote en een superklein pinchertje. Sociale klasse is een andere dan de onze. Als dan de BBQ bij hen aangaat zijn er ook andere gasten aanwezig. De feestvreugde wordt verhoogd door luide muziek uit hun camper die uitstekend past bij hen, maar niet onze smaak is. Op onze vraag of het misschien ietsje zachter en en of eventueel hun raam…. dicht kan… Voordat het woord dicht gezegd kan worden zijn we al uitgemaakt voor van alles en nog wat door de behoorlijk beschonken getatoeëerde en worden we er op gewezen dat we ons sociaal moet gedragen… Nou ja, de gebruikte termen waren wat anders.
Een zeer vervelende en bedreigende situatie die gelukkig met een sisser afloopt. Wat later doet de tattoe-man nog een poging om ons ervan te overtuigen dat we a-sociaal zijn waarbij hij steeds kwader en luidruchtiger wordt.
Maar de muziek is niet meer aan geweest 🙂

Zondag 20 juni 2021. Het is gelukkig nog maar 20º en dat blijft tot laat in de middag zo. ’s Nachts heeft het flink geregend.

Tattoe-buurman en wij vertrekken allebei en ruimen gelijk de stroomkabel op. Als antwoord op ons vrolijk ‘goedemorgen’ komt zowaar een antwoord: ‘morgen’. Misschien heeft hij gewoon een kwade dronk of zo.
Wij gaan verder, drinken onderweg een kop koffie en staan ruim op tijd voor de start van de F1 in Frankrijk op de CP in Blomberg (Ost-Friesland). Gelukkig wint Max in een spannende race en is onze poging om op tijd stil te staan niet voor niets geweest.
Nog een geluk: naast de CP staat een viskraam. Spaart weer een keer koken vandaag.

foto 138

Maandag 21 juni 2021. Regen, heel veel bij 14-15º

Vanaf nu zijn we ‘corona-legaal’ onderweg in Duitsland: 2 weken nadat we de tweede vaccinatie-prik gehad hebben mogen we hier zijn. Niet duidelijk is of we ons nog moeten aanmelden via de site, maar ala, laat gaan.
Onderweg zien we Ost-Friesland: leeg, plat en nat. Alles in overtuigende hoeveelheden. Te vertellen is er dus weinig. We maken een klein omweggetje naar Neuharlingersiel. Een dorp met een haven aan de Waddensee en een camperplaats van waaruit je over de Deutsche Waddensee naar het eiland Spiekeroog kunt kijken. 

foto 141

Dat is noordelijkste punt van onze reis deze keer. In ons geval onder de regendruppels door. Als we de middagboterham op hebben gaan we naar de CP in Rodenkirchen. Een enorme, kale en ongezellige vlakte midden in het dorp, die we dan toch maar inruilen voor de CP Deichparkplatz in Stadtland, vlakbij het Kernkraftwerk Unterweser. Van hieruit duidelijk in beeld.

2021-2 Das grüne Band (4)

Dinsdag 22 juni 2021.
Gisteravond hield het al op met regenen en het is nog steeds droog bij 14º. In de loop van de dag weer volop zon en bijna 20º

Het landschap blijft toch mooi: soms een enkele boerderij en héél soms een dorpje. Wat er naar ons idee niet helemaal klopt is dat de woningen en boerderijen over het algemeen er een beetje schäbig uitzien. In de dorpen is ook wat rommelig gebouwd. Het lijkt een beetje oostblokachtig. Wellicht dat net als bij ons het noorden ook wat verwaarloosd is. Zeker is dat er te weinig geld in de omgeving zit.

  • Zomaar onderweg: kunstroute naar dorp. ‘Goden Dag Stemmermölti’

Wij hebben de navigatie op de ‘kortste route’ gezet. En daarvan is zeker dat niemand die gebruikt. Wel mooi, veel door uitgestrekte bossen. Als er een hert of een beer zouden oversteken zou dat geen verrassing geweest zijn.
Net voor Hamburg en net erna is het allemaal wat heuvelachtiger, mooie afwisseling. Door Hamburg is geen enkel probleem, we hebben de juiste route gekozen blijkbaar.
De CP in Reinfeld staat om 15.30 al te vol met  7 stuks, 2 teveel dus. Wij gaan noodgedwongen verder naar Citti Park in Lübeck. Grote parkeerplaats bij een groot winkelcentrum waar je zelfs je sanitaire opschoning kunt doen. Onderweg hebben we vandaag 3 nederlandse kentekens gezien waarvan 2 op vrachtwagens. Maar als we nauwelijks staan bij Citti Park komt er een nl-camper aanrijden. Het is gratis hier en intussen weten we dat als het niks kost er gegarandeerd nederlanders staan… uuuhhh, wie zegt dat?
In de hele grote mall vele winkels ook een grote Lego-tentoonstelling, verdeeld over alle denkbare thema’s. Leuk om te zien. De chinese cafetaria komt op precies het juiste moment voorbij, of, nou ja, andersom natuurlijk.

foto 5046-5048

Woensdag 23 juni 2021. Aangenaam weer: veel bewolking, af en toe zon, 20º

Intussen hebben we al 825 km gereden en zijn we bijna aangekomen aan het begin van de reis: een tocht langs ‘Das grüne Band’, de oude oostduitse grens ofwel de innerdeutsche Grenze. We gebruiken voor de navigatie een artikel uit het blad van de NKC en de site ‘grenzerinnerungen.de’. Vanaf nu heet dit verslag dan ook ‘das grüne Band’.
We houden halt op de CP van Lübeck-Travemünde. Bekijken wat we vandaag en morgen doen: fietsen, oversteken, omrijden of?

Eerst fiets er uit en op verkenning. Vlakbij ligt de veerpont naar Priwall en we staan even te kijken omdat we morgen hier over willen steken. Komt er een ambulance aanscheuren met loeiende sirene, alle wachtenden gelijk op halt door het personeel, ambulance de veerpont op en volle poule naar de overkant.
Enfin, wij langs de toeristische boulevard en de kust naar Niendorf in het noorden en dan binnendoor weer terug. Zullen we dan nog naar de zandsculpturen gaan hiertegenover? Nou, het is al 17 uur en we hebben enige tijd geleden iets dergelijks gezien in MeckPomm, dus maar niet.
We hebben een leuke fietstocht gemaakt door een mooie omgeving, zelfs de boulevard was wel aardig en heel lang trouwens.

Overal staan ze hier om te pakken: elektrische steps of scooters zoals ze hier heten. Appje downloaden, inschakelen en rijden maar. Je kunt ze pakken waar ze staan en laten staan waar je wil. Mooi systeem.
Tegen etenstijd nog ff de fiets op om aan de boulevard pommes met currywurst te scoren. Duitse porties!

Donderdag 24 juni 2021.
Lekker temperatuurtje, maar heel weinig zon gezien. Gelukkig ook geen regen.

Prima plek gehad vannacht ondanks dat op 50 meter de trein voorbij komt, maar daar hoor je alleen een beetje ruis van.
Jammer aan de plek is dat de ontwerper nog nooit in een camper gezeten heeft. De plekken zijn breed genoeg met een open verharding, maar liggen, helemaal onnodig, heel schuin. Onze niveauregeling haalde het amper op de minst schuine plaatsen maar velen hebben niet genoeg aan de blokken om recht te komen staan.

  • van de veerboot af rijden naar Priwall

Na vertrek zien we onderweg al verschillende tekenen van waar de DDR-grens geweest is. In Lübeck-Schlutup stuiten we op een klein oost-west museum. Helaas gesloten, maar in de voortuin zijn twee oudere heren bezig om een Trabant op te knappen, alles wordt afgeschuurd. Bouwjaar 1990 (!) maar intussen zonder motor en met pinnen in de grond vastgezet. Op onze opmerking ‘maar zo’n auto roest toch niet?’ komt het ene verhaal na het andere. De buitenkant is weliswaar kunststof, maar alles daarbinnen is ijzer en roest dus wel… en goed ook.

foto 162-166

  • waar het donkere asfalt ophoudt was de grens

Op de vraag of ze van deze of gene kant oorspronkelijk komen vertelt de meneer met het rode petje dat hij al 65 jaar van deze kant is, sinds 1957. Toen woonde hij nog in het oosten en had een oom in het westen, met een boerderij. Maar die oom was ziek en hij wilde gaan helpen. Een vergunning om 8 weken in het westen bij zijn familie te gaan werken kreeg hij niet. Dus is hij naar Berlijn gegaan, daar het vliegtuig genomen naar Hamburg en met de trein hiernaartoe. Dat ging allemaal nog toen, maar was wel een behoorlijk omweg voor een paar kilometer hemelsbreed. En, zegt hij, ‘ze hebben me pas gemist toen in het jaar erna verkiezingen gehouden werden. 🙂

We gaan verder naar museum Grenzhus in Schlagsdorf met als thema natuurlijk de scheiding oost-west. Heel mooi gemaakt en zeer informatief.

foto 170-172-174

Ook nog even in perspectief plaatsen: na de oorlog tot 1953 was Stalin de machthebber in de Rusland. Hij werd opgevolgd door Chroetsjov (tot 1964) en die wederom door Brezjnev (1964-1982). Toen kwam Gorbatsjov (perestrojka!) die uiteindelijk in 1989 de aanleiding gaf tot de val van de Sovjet-Unie en tegelijk de opheffing van de duits-duitse grens. En dat wederom is de aanleiding voor onze reis door, of langs, das Grüne Band.

foto 177

  • eindeloze graanvelden

En klein fietstochtje door Ratzeburg brengt ons terug naar een paar bekende plekjes hier. In 2015 zijn we ook hier geweest tijdens de reis naar Noord-Duitsland die later weer aanleiding was voor een trip naar Mecklenburg-Vorpommern.

foto 181-185

2021-2 Das grüne Band (5)

Vrijdag 25 juni 2021. 
Het is weer warmer aan het worden, de dag begint met 20º, en veel zon.

Alles even bijwerken en weg. We proberen zo’n beetje de grens te blijven volgen, maar dat is lastig om 2 redenen: allereerst is er van de oude grens niet veel over. De huidige weg slingert dus een beetje van links naar rechts over die oude grens. Op de tweede plaats is het lastig omdat men, vandaag voor de vijfde keer, gewoon plotseling de weg volledig afsluit. Vergeten wordt daarbij om een Umleitung aan te geven. Geen probleem voor de mensen die de omgeving kennen, maar daar horen wij helaas niet bij. Vandaag heeft dit gezorgd voor een dikke 20 km omweg over smalle landweggetjes. Eigenlijk ook wel leuk, normaal zou je hier nooit komen.

We hebben de navigatie geprogrammeerd met bezienswaardigheden zoals het Erinnerungsort Elbberg in Boizenburg-Elbe en enkele camperplaatsen. Die laatste vallen allemaal tegen totdat we bij de CP aan de veerstoep bij Neu Darchau komen. Mooie plek met zicht op de Elde, in de verte een wachttoren en de constant op en neer varende veerboot die Tanja heet. Die heeft het druk.
De CP is gratis, dus staat er de enige Nederlander die we vandaag zien, buiten onszelf natuurlijk ha ha. Het is nog vroeg op de middag als we er al staan, dus lekker lezen en naar het water staren.

foto 188-193-194

Zaterdag 26 juni 2021. 
Warm vandaag >25º met een enkel wolkje.

Op verschillende plaatsen langs de weg zie je borden staan met datum en tijd wanneer op die specifieke plek de grens open gegaan is.

foto 195

Wij gaan via Marschhufendorf ‘Konau’ onderweg. Dit gehucht lag tegen de grens aan en was in de DDR-tijd naar de west-zijde totaal afgesloten en naar DDR-zijde bijna. Dat heeft tot gevolg gehad dat er vanaf voor de oorlog tot 1989, maar ook daarna geen ontwikkelingen hebben plaatsgevonden. De enkele unieke Niedersäksische boerderijen zijn blijven staan en in de DDR-tijd gebruikt en onderhouden door de Arbeitsgemeinschaft. Heel apart om te zien en eigenlijk zou je een drone moeten hebben om het goed op de foto te zetten.

foto 196-199-202

Een stukje verderop ligt ‘Dorfrepublik 1967-1989 Rüterberg’. Daar zit een verhaal achter: door een grenscorrectie tussen de Sovjetische Zone en het westen werd het dorp een west-duitse enclave  binnen de DDR. Dat heeft jaren zo moeten zijn totdat de inwoners het zat waren. Misschien ook omdat ze tussen 11 uur ’s avonds en 5 uur ’s morgens niet in of uit hun dorp konden. Het inwonertal zonk van 300 naar minder dan 150 en de steenfabriek die er was werd afgebroken. Precies 1 dag voordat de muur viel riepen ze hun republiek uit. Tegenwoordig is het hun toegestaan om zich nog steeds officieel dorpsrepubliek te noemen.

foto 205-209

Het is al middag als we bij Festung Dömitz zijn. Ooit bedoeld als bewaking van het Elbe-dal.

foto 217

Een mogelijk volgende CP zou bij de kamelen zijn, maar daar zien we toch maar van af. Een heel stoffig hoekje is het. Ooievaars hebben daar geen last van.

foto 228-230

Wij kiezen voor de CP in Hitzacker. Het is gratis, verhard en ontzettend druk. Er mogen 60 campers staan en die zijn er zeker, incl. 2 nederlanders. Waarom dit zo aantrekkelijk is zal voor ons altijd een raadsel blijven. Het dorp zelf is best wel aardig maar niet echt fotogeniek, de restaurants sluiten uiterlijk 20 uur en ja, er loopt wel de Elbe-radweg langs. Maar dan moet je of heel ver fietsen om over te steken via veer of brug, of op en neer trappen.
Dat doen wij allebei niet. In plaats daarvan fietsen we naar het dorp, bekijken dat goed vanuit alle hoekjes (zijn er niet zoveel hoor) en gaan dan naar het plaatselijke museum. Dat is een beetje stoffig, ook de beheerder trouwens. Maar er staat wel wat bruikbare info tussen, ook over de oude grens. En ook: wij wisten niet dat Prins Claus, ja die van Beatrix, hier geboren is en dat hij en de koningin hier op bezoek geweest zijn. Later nog eens herhaald door Willem-Alexander. Van de beheerder horen we waar zijn ouderlijk huis/paleisje staat.

  • ouderlijk huis van Prins Claus

foto 231-232-233-234-236

Zondag 27 juni 2021. 
Warm vandaag 30º met een enkel wolkje. Het is teveel van het goede eigenlijk.

Nog even over gisteren. We zitten even buiten, horen we ineens ‘warm vandaag hé?’  Dat komt van een Brabander die twee plaatsen verderop staat en blij is even te kunnen oh-en. Een minuutje later zit hij al op ons trapje. Hele verhalen dat hij, in zijn 22 jaar oude Hymer met zijn Jack Russell al vanaf april onderweg is en o.a. al in Frankrijk, de Baltische Staten (helaas lieten ze hem Rusland niet in), Polen enz. geweest is. Planning is binnenkort nog naar Scandinavië. Pas in september naar huis en dat doet hij nu al 12 jaar, sinds zijn vrouw gestorven is. Bijzonderheid: hij is pas 84 jaar en in zijn werkzame leven vrachtwagenchauffeur geweest. Goede leerschool gehad dus!
Eerste stop vandaag is Burg Lenzen waar een bezoekerscentrum is met info over das grüne Band. Intussen is ons wel duidelijk dat deze ecologische strook zich uitstrekt van de Poolzee (puntje van Finland) tot Griekenland. Mocht er dus nog onduidelijkheid zijn: de oude oost-west grens vormt daar maar een klein stuk van.

foto 242-244

Het landschap is leeg, dwz heel grote akkerbouwvelden met graan, aardappelen en maïs, bijna geen boerderijen. Af en toe een dorpje. Soms een beetje ‘opgefrist’, maar heel vaak staan er nog oostduitse bouwvallen. Soms nog bewoond, vaak staan ze te wachten op afbraak.
Wij gaan naar de haven in Wittenberge waar we gaan kijken naar de F1 (Max gewonnen), dan voetballend NL (verloren!) tegen Tsjechië en vanavond weer wat anders :-), een oude Tatort, de nieuwe moet plaats maken voor het voetbal. Intussen horen we dat van der Poel in de Tour de France de gele trui heeft. Wat wil je nu alles bij elkaar nog meer? Nou ja, Nederland had moeten winnen natuurlijk.

foto 246

2021-2 Das grüne Band (6)

Maandag 28 juni 2021.
Het blijft warm. de dag start met dik 20º en het wordt uiteindelijk 30º. Gelukkig zijn er ook nogal wat wolken die de ergste hitte tegenhouden.

Prima plekje hier waar we stonden. Dat de dijkenbouwers al vroeg met van allerhande zware machines aan de gang gingen (Europees geld voor plattelandsontwikkeling), nemen we maar op de koop toe.
Onze route vandaag gaat weer langs/over de oude grens. Overal aanwezig is de geest van die vroegere deling. Achtergebleven gebied omdat toentertijd niemand wilde investeren in die grensgebieden: in oost én in west niet. Wel echt mooi om door te rijden.

  • op de grens tussen graan en bos een ree met jong
  • verborgen aan de rand van het dorp nog 2 oostduitse woonblokken
  • en zo kun je van zo’n blok nog wat maken

foto 250-252-253

Onderweg natuurlijk vele musea die hieraan gewijd zijn. Soms zijn het pareltjes en die vinden we vandaag een: het Grenzlandmuseum in Schnackenburg. Veel te zien en veel info van de toestand toen, maar niet met veel foto’s weer te geven. Dus hier alleen een summiere indruk.

foto 255-258

Het dorp zelf is ook wel aardig.

  • de gevel is een beetje dichtgegroeid
  • plein tegenover het museum

foto 263-264

De uitgezochte CP is nog gesloten wegens corona. Waarschijnlijk vergeten het bordje weg te halen? Dus gaan we verder naar de CP bij de Sportboothafen in Uelzen.

Dinsdag 29 juni 2021. 
Het is een stuk frisser en in de loop van de morgen valt zelfs een bui.

We blijven hier vandaag en stappen op de fiets naar de stad Uelzen. Niet dat die zo bijzonder is en ook niet heel groot, maar je ziet weer van alles anders als thuis. De stad is ‘west’, maar ligt niet ver van de grens.
Ook in de stad het ‘Hundertwasser-station’, maar daar fietsen we niet naartoe. We hebben er van enkele jaren geleden al foto’s van.
Zo’n Google-appje is toch wel handig: je ziet bijvoorbeeld dat er op een dikke kilometer van de CP een Griekse ibis zit. Dus rond 6 uur maar weer even de fiets gepakt 🙂

foto 271-272-273.

Van zo’n dag is verder niet veel te vertellen. Dus even wat anders: Onderweg, vooral in de dorpen vallen ze op, zien we nog overal sigaretten-automaten langs de weg staan. Ondenkbaar bij ons intussen.

Woensdag 30 juni 2021. 
Het is een stuk frisser en tegen de middag valt regen die niet meer ophoudt tot…

Het blijft verbazen hoeveel ruimte hier overal is voor landbouw en bossen. Ondanks de regen ziet het er allemaal toch weer mooi uit.
Maar voordat we vertrekken een gesprek met onze over-buurman:
“Gutenmorgen, nicht so warm wie gestern…”
“Gutenmorgen, tja, das Wetter. Bleiben sie noch hier oder gehen sie weiter?”
Enfin, hij vraagt of we Lüneburg kennen want daar wil hij heen, maar wij gaan de andere kant op. En zo komt van het een, het ander.

Hij is een origineel oost-duitser en heeft gewerkt aan de radar-apparatuur van de schepen op de Elbe. Naar het werk moest hij eerst 500 meter voor de werf door de controle. ID en bijzondere toestemming om verder te moeten gaan. Bij de werf de hele mikmak nog eens. Op het werk continu bewaking om te voorkomen dat ze er met een grens-patrouille-boot vandoor zouden gaan. Testvaarten alleen met 2 medewerkers en soldaten als bewakers mee.
Maar dan komen er wat opmerkelijke uitspraken: op onze opmerking dat het toch onvoorstelbaar was zo te moeten leven en werken, net zoals in Noord-Korea nu, reageert hij met ‘wij wisten niet beter’. Sterker nog, als je het mij kort voor de val van de muur gevraagd zou hebben, zou ik gezegd hebben dat het altijd zou zou blijven. Het was toch zo dat we eten en drinken ruim voldoende hadden. We hadden werk en niemand had schulden. Kredieten bestonden niet. En 8-10 jaar wachten op een Trabant, nou ja..
Het enige was dat je moest opletten tegen wie je wat zei. Van de andere kant, wij waren met 5 vrienden en wij konden onder elkaar alles zeggen. Nadat de grens open gegaan was hebben we 10 jaar keihard gewerkt, 12 uur per dag. Nu heb ik mijn handel met 10 filialen verkocht, de kinderen zijn de deur uit, ze wilden de zaak niet hebben. Een werkt er nu als tekenaar-constructeur bij Volkswagen en de nakomer heeft zijn studie ook afgerond. 

Over die dictatuur: stel je voor zegt hij dat in je omgeving 10 mensen opgepakt worden en jaren opgesloten vanwege een bepaalde opmerking. Je leert zeer snel om je mond te houden en te voegen in het systeem.
Ook nog een anekdote: hij was in militaire dienst en een van zijn mede-dienstplichtigen was Wilfred Kuhn, ‘aber wir nannten Ihn Paulchen’, wellicht omdat zijn vader een broer was Paul Kuhn de orkestleider (en de zanger van “Es gibt kein Bier auf Hawaii”, fantastische carnavals kraker). Enfin, als soldaten verlof hadden moesten ze altijd het uniform aanhouden. Toen Paulchen eens een keer met zijn zatte kop zich vasthield aan de vlaggenmast en vervolgens per ongeluk de DDR-vlag neerhaalde, leverde hem dat een forse gevangenisstraf op. Die tijd die de straf duurde werd dan vervolgens aan het einde van de diensttijd er aan geplakt. 
Zo levert een opmerking over het weer een heleboel verhalen op.
Met een van beider onderstreepte waarheid: “Uns geht’s gut.” gaat weer ieder zijns weegs.

Die weg leidt ons naar het grenzlandmuseum in Böckwitz en het burgmuseum in Oebisfelde, maar beide zijn helaas dicht. Vooral die laatste is jammer want de Burg ziet er wel leuk uit, terwijl we er ook nog enorm manoeuvreerwerk aan hebben moeten besteden om er te komen. Jammer. Maar wel een paar mooie foto’s van het binnenplein en de buitenkant.

foto 279-282.

Als we stoppen in Helmstedt, de plaats met de beroemde grensovergang waar de autobaan-corridor naar Berlijn begon, regent het nog steeds. Niet veel, maar genoeg om niet op de fiets te stappen om naar het Zonengrenz-museum te gaan. Dat doen we dan maar morgenvroeg.
Gelukkig wordt het tegen 6 uur wel droog, zodat even een pizza halen een stukje verderop gewoon te voet kan!

Donderdag 1 juli 2021. 
Het is een stuk frisser, 14º-16º en het regent de hele dag. Soms buiig, soms druilerig, soms niet.

Er is er een jarig, hoera, hoera… Toby bereikt de respectabele leeftijd van 17 jaar!
Daar hoort natuurlijk een staatsieportret bij.

  • ik ben ook al gewoon oud hoor….

foto 

We vertrekken niet al te vroeg naar het Zonengrenz-Museum in Helmstedt, maar weten eigenlijk al dat dit overbodig is. In Google staat dat het open is van 15-17 uur. Als we dat gisteren geweten hadden waren we toch nog tussen de regendruppels door gefietst. Probleem is echter dat als het museum open is, op Google alleen staat wanneer het dicht gaat. Dus toen we gisteren keken zagen we ‘het museum is open tot 17 uur’ en dan ga je ervan uit dat het normaal gesproken ’s morgens om 10 uur open gaat. Helaas. Bijkomende pech of voordeel: het was best moeilijk te vinden, dus hebben we de hele binnenstad kriskras gezien. Leuke stad.

foto 286 

We gaan verder naar de Gedenkstätte Deutsche Teilung Marienborn. Dat is de plek waar de autobaan naar West-Berlijn de grens naar Oost-Duitsland overging. Een gigantische controlepost die gelukkig nog grotendeels behouden is gebleven en onderhouden wordt als museum. Herinneringen komen boven, incl. het ‘unheimische Gefühl’ als je in de rij stond om gecontroleerd te worden. Indrukwekkend complex.

  • veel schijnwerpers op de torens
  • 2 rijen tegelijk door de controle en op de achtergrond de bus-controle

foto 288-289-291-296

Niet veel verder ligt het Grenzdenkmal Hötersleben. Dit is het grootste originele bewaard gebleven stuk grens.  Aan de westkant zie je dat de tuinen van de mensen tot ongeveer aan het ijzeren gordijn, bestaande uit strekmetaal, liepen. En dan naar het oosten in volgorde: de strook voor de honden, nog een strekmetaal afzetting met enkele lagen pindraad erboven, een kale strook van 50 meter, de kolonnenweg voor de bewakingsauto’s, een los geploegd stuk grond om voetstappen te kunnen zien, dan metalen kruizen of een greppel, en dan de muur met ronde bovenkant waardoor je geen houvast had om erover te klimmen. Daarnaast nog een lege strook van 50 meter en een strook van 500 meter waarbinnen je alleen met speciale vergunning mocht komen. Het hele zaakje ’s nachts fel verlicht, aanraakdraden met signaalfunctie, automatische schietinstallaties en wachttorens die 24 uur per dag bezet waren. En tòch is het mensen gelukt om te vluchten.

  • rechts het westen, links het oosten

foto 301-309-311

Onderweg komen we langs de Braunkohle afgraving, identiek aan die van bij ons net over de grens. 
Het landschap is intussen behoorlijk glooiend geworden, maar de weidsheid is gebleven. Jammer dat het zonnetje er niet is, maar ook nu is het nog mooi.
De volgende statie is Hornburg, het Heimatmuseum. Dat ligt zo verborgen in het stadje dat we echt alle straatjes gezien hebben voordat we erachter kwamen dat het pas in het weekend open gaat. Dit stond namelijk helemaal niet op Google! Vanuit ons grüne-band-boekje hadden we ons ook al te pletter gezocht naar Ho-r-n-burg, omdat in het boekje sprake is van Ho-m-burg. Alles tevergeefs dus.

foto 317-318-319

Als we dan uiteindelijk de camperplaats in Hornburg ook nog helemaal niks vinden is het ‘drama’ compleet. Oké, dan maar een dikke 20 km verderop naar Goslar naar de CP op de Festwiese. veel plaats en het hele jaar geopend, behalve als er kermis is. En dus…, is er kermis. Scheisse. Gelukkig is er in Goslar nog een CP en daar zijn ook nog plaatsen vrij. Al met al niet de allerbeste dag geweest vandaag, maar je kunt niet alles hebben.